poleć znajomemu dodaj do ulubionych kontakt

2010-02-01 10:26:24
Witrualna podróż - Czytelnia Zbiorów Specjalnych

Zapraszamy do udziału w Wirtualnej Podróży po Czytelni Zbiorów Specjalnych w Książnicy Cieszyńskiej.

więcej
2010-02-01 10:19:04
Witrualna podróż - Biblioteka Leopolda Jana Szersznika

Zapraszamy do udziału w Wirtualnej Podróży po Bibliotece Leopolda Jana Szersznika w Książnicy Cieszyńskiej.

więcej
2009-09-28 11:30:06
Porządek jazdy dla miasta Cieszyna z 1896 r.

W przechowywanym w zasobie Oddziału w Cieszynie Archiwum Państwowego w Katowicach zespole Akt miasta Cieszyna występuje między innymi plakat...

więcej
Jeżeli chcą Państwo być na bieżąco informowani o nowosciach wydawniczych prosimy wpisac emaila poniżej.

e-mail:

Wyślij


Wpisz poniżej szukaną frazę


Szukaj

Archiwum Państwowe w Katowicach Oddział w Cieszynie

2010-04-12 09:34:51

          W 1950 roku Archiwum Państwowe w Katowicach rozpoczęło tworzenie sieci archiwów powiatowych, głównie na bazie istniejących archiwów miejskich. Po wejściu w życie dekretu o archiwach państwowych w 1951 r. podjęto działania zmierzające do utworzenia również takiej placówki w Cieszynie. Podstawą tych działań było Zarządzenie nr 9 Prezesa Rady Ministrów z dnia 14 stycznia 1952 r. w sprawie sieci archiwalnej, powołujące Powiatowe Archiwa Państwowe. Formalnie Powiatowe Archiwum Państwowe w Cieszynie, podległe Wojewódzkiemu Archiwum Państwowemu w Katowicach, zostało powołane do życia zarządzeniem Naczelnego Dyrektora Archiwów Państwowych 28 lipca 1952 r. Oddział w Cieszynie Archiwum Państwowego w Katowicach działa obecnie na obszarze powiatów ziemskich cieszyńskiego i wodzisławskiego oraz miasta na prawach powiatu, Jastrzębia Zdroju, prowadząc nadzór nad narastającym zasobem aktowym i przechowując w swoim zasobie spuściznę aktową wytworzoną na terenie historycznego Księstwa Cieszyńskiego oraz wodzisławskiego wolnego państwa stanowego. Jako jednostka Archiwum Państwowego w Katowicach, cieszyński Oddział finansowany jest z budżetu państwa. Na jego zasób składa się około 370 zespołów i zbiorów archiwalnych, liczących 75 000 jednostek archiwalnych, co równa się 850 metrom bieżącym akt oraz zasób biblioteczny w liczbie ok. 9 000 woluminów. Zbiory te stanowią podstawową bazę źródłową do badań nad dziejami Śląska Cieszyńskiego. Do najcenniejszych zaliczyć należy m.in. bogaty zbiór dokumentów pergaminowych z lat 1388-1872, akta wytworzone w kancelarii książąt cieszyńskich od 1438 r. oraz akta miast i gmin. Akta Rady Narodowej Księstwa Cieszyńskiego i Rządu Krajowego Księstwa Cieszyńskiego ukazują powstanie w 1918 r. i działalność pierwszej po odzyskaniu niepodległości polskiej władzy. Cieszyńskie Archiwum wielokrotnie zmieniało swój adres, by ostatecznie, na mocy umowy najmu zawartej w 2001 r. z Książnicą Cieszyńską, trafić do jej siedziby, gdzie placówka archiwalna otrzymała godne swojej rangi warunki działania.

Zrzyzeni Zemske knizeczstwi tiessynskeho, 1573
Ordynacja ziemska cieszyńska nadana stanom Księstwa Cieszyńskiego przez księcia Wacława III Adama 24 czerwca 1573 roku, definiująca zakres praw i obowiązków stanowych.

Metryka cieszyńskiej kancelarii książęcej, 1549-1609.
Księga wpisów dokumentów wystawianych w kancelarii książąt cieszyńskich Wacława, Katarzyny Sydonii i Adama Wacława.

Registra a Knihý Zemske, 1591-1601
Księga wyroków cieszyńskiego sądu ziemskiego, do kompetencji którego należały wszystkie sprawy dotyczące szlachty. Sąd ziemski w Cieszynie powstał w XV wieku, początkowo rozstrzygał sprawy sporne na podstawie zwyczajów prawnych morawskich i polskich, a następnie spisanego w 1573 r. prawa ziemskiego cieszyńskiego.

Regystra Hlawny Zamku Tiessynskeho, 1577
Urbarz cieszyński z 1577 r. zawierający wykaz powinności podatkowych uiszczanych przez mieszkańców miejscowości: Cieszyn, Zamarski, Gumna, Ogrodzona, Kisielów, Godziszów, Goleszów, Cisownica, Cisownica Mała, Kozakowice, Bażanowice, Żuków Dolny, Trzycież, Mistrzowice, Mosty, Sibica, Ligotka Kameralna, Krasna, Mnisztwo, Gułdowy, Puńców, Oldrzychowice, Tyra, Guty, Marklowice Górne, Bystrzyca, Gródek, Nawsie, Milików, Jabłonków, Piosek, Bukowiec, Mosty k. Jabłonowa.

Wacław, książę cieszyński i Wielkiego Głogowa, wydaje przepisy dla cechu rzeźnickiego w Cieszynie, 1574
Dokument pergaminowy, wystawiony w Cieszynie, w środę przed św. Katarzyną 1574 r. Pieczęć książęca na pergaminowym pasku.

Adam Wacław, książę cieszyński i Wielkiego Głogowa, potwierdza przywileje dla cechu winiarskiego w Cieszynie, 1574
Wcześniejsze przywileje dla cechu winiarskiego zostały wystawione w 1583 i 1587 r. Dokument pergaminowy, wystawiony w Cieszynie, w środę po św. Michale 1598 r. Pieczęć książęca na żółto-niebieskim sznurze.

Elżbieta Lukrecja, księżna cieszyńska, potwierdza stanom rycerskiemu i szlacheckiemu Księstwa Cieszyńskiego wszystkie dotychczasowe przywileje i prawa, otrzymane przez te stany od jej przodków, 1625
Dokument pergaminowy, wystawiony w Cieszynie, w czwartek przed św. Mateuszem 1625 r. Pieczęć książęca na pergaminowym pasku.

Elżbieta Lukrecja, księżna cieszyńska, potwierdza burmistrzowi, radzie i mieszkańcom Cieszyna dotychczasowe przywileje, otrzymane od poprzednich książąt, 1626
Dokument pergaminowy, wystawiony w Cieszynie w środę, w dzień pamiątki Rozesłania Apostołów 1626 r. Pieczęć książęca na pergaminowym pasku.

Maria Teresa, cesarzowa, nadaje tytuł i herb baronowski Rudolfowi Celeście z Celestyna, Wiedeń 16 czerwca 1767 r
Księga oprawna w czerwony aksamit, karty pergaminowe. Pieczęć cesarska w metalowym pudełku na złotym sznurze.

Józef II, cesarz, potwierdza miastu Strumień wszystkie przywileje, otrzymane przez to miasto w latach 1482-1670, Wiedeń 4 września 1783 r.
Wewnątrz odpisy przywilejów miejskich z lat 1482-1670. Księga pergaminowa, pieczęć cesarska zawieszona na żółtym sznurze.

Księga miejska miasta Cieszyna, 1556-1629.
Zawiera testamenty mieszczan cieszyńskich, m.in. pochodzący z 1620 r. testament Jadwigi Trzanowskiej, matki ks. Jerzego Trzanowskiego, autora kancjonału Cithara Sanctorum.

Księga miejska miasta Cieszyna, 1577-1594
Zawiera wpisy kontraktów kupna-sprzedaży zawieranych przez mieszczan cieszyńskich. Księga oprawna w ślepo tłoczoną, białą skórę.

Einnehmen Brughaller, 1519
Księga rachunkowa miasta Cieszyna. Dudka oprawna w surowe, lipowe deski ze składkami szytymi na prątniki.

Mapa obrazująca przebieg granicy Księstwa Cieszyńskiego z państwami pszczyńskim i bielskim, XVIII w.
Przebieg granicy w okolicach miejscowości Zabrzeg.

Projekt teatru w Cieszynie, [1908].
Teatr został zbudowany w 1910 r. według projektu znanej wiedeńskiej firmy projektowej Fellner-Helmer.

Widok Cieszyna, 1876
Fotografia fragmentu ulicy Głębokiej i wzgórza zamkowego z Pałacem Myśliwskim.

Asygnaty kasowe, 1919.
Pieniądze zastępcze stosowane w Cieszynie w okresie rządów Rady Narodowej Księstwa Cieszyńskiego, pierwszego polskiego organu władzy w odbudowującym się państwie polskim.



Projekt i wykonanie m3.net

Ta strona używa plików cookies. Korzystając ze strony wyrażasz zgodę na używanie cookies, zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki. Zamknij