Co warto wiedzieć o projekcie
2008-08-28 13:10:01
Cieszyn, jako stolica historycznego księstwa, a dziś liczący się na mapie kraju ośrodek kultury, posiada niezwykły atut – jest jedynym górnośląskim miastem, w którym niemal w całości przetrwały gromadzone od stuleci zasoby archiwalne, a także kolekcje biblioteczne pochodzące ze zbiorów publicznych i prywatnych. Składając się z kilkunastu odrębnych zespołów, łącznie obejmują one ogromną ilość bezcennych materiałów, w tym ok. 900 mb akt archiwalnych, 18 000 jednostek inwentarzowych rękopisów bibliotecznych, 24 000 woluminów starych druków oraz 150 000 woluminów druków XIX- i XX-wiecznych. W ich skład wchodzą zarówno źródła archiwalne, rękopisy biblioteczne i druki powstałe w regionie, jak i piśmiennictwo, które począwszy od średniowiecza docierało na Śląsk Cieszyński z obszaru całej Europy, inspirując rozwój kultury regionalnej i kształtując jej specyfikę. Znaleźć tu można dzieła napisane w większości języków europejskich, związane z różnymi kręgami narodowymi i wyznaniowymi, reprezentatywne dla wszystkich obecnych w kulturze europejskiej nurtów ideowych. Ze względu na swoją proweniencję, historię określaną wielowiekowym związkiem z regionem, a także zawartość, zbiory te - zarówno jako zespół kolekcji, jak i zbiór pojedynczych egzemplarzy, nierzadko cennych i unikalnych w skali uniwersalnej - stanowią nie tylko najważniejszy zabytek piśmienniczej kultury regionu (po obu stronach polsko-czeskiej granicy) i podstawową bazę źródłową do badań nad jego przeszłością, ale także istotny składnik europejskiego dziedzictwa kultury.
Projekt "Ochrona i konserwacja cieszyńskiego dziedzictwa piśmienniczego", obejmujący działania realizowane na wielu płaszczyznach, od prac budowlanych poczynając a na konserwacji najcenniejszych książek kończąc, ma na celu z jednej strony kompleksowe zabezpieczenie owej bogatej spuścizny przed zniszczeniem, a z drugiej – jej szerokie udostępnienie, przede wszystkim środowiskom naukowym. Realizacja projektu stworzyć powinna zarazem organizacyjny i techniczny fundament długofalowego programu ochrony, konserwacji, opracowania i udostępniania całości cieszyńskich zbiorów, przyczyniając się jednocześnie do wzmocnienia pozycji Cieszyna jako ważnego na Górnym Śląsku ośrodka życia intelektualnego i naukowego oraz wzbogacając turystyczną ofertę miasta. W dalszej perspektywie owocować zaś powinna rozwojem różnorakich inicjatyw naukowych i kulturalnych, pośrednio przyczyniając się do poprawy jakości życia mieszkańców Cieszyna i całego regionu.
Uczestnikami projektu, realizowanego w Cieszynie i rozpisanego na trzy lata (2007 – 2010), są: Książnica Cieszyńska, Archiwum Państwowe w Katowicach Oddział w Cieszynie, Muzeum Śląska Cieszyńskiego, Parafia Ewangelicko-Augsburska i Konwent Zakonu Bonifratrów w Cieszynie. Funkcję lidera projektu powierzono Książnicy Cieszyńskiej. Menedżerem projektu jest Stowarzyszenie Wspierania Inicjatyw Gospodarczych DELTA PARTNER.
Budżet tego bezprecedensowego na Śląsku Cieszyńskim projektu wynosi ogółem 2 027 185 euro, przy czym wysokość dofinansowania z Mechanizmu Finansowego Europejskiego Obszaru Gospodarczego to 1 675 832 euro (81,78%), natomiast z Promesy Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego (dla Książnicy Cieszyńskiej) – 334 000 PLN.
Niniejszy portal służy zaprezentowaniu uczestników projektu, omówieniu celów, budżetu, źródeł finansowania i sposobu zarządzania projektem, przedstawieniu charakterystyki zbiorów oraz ich udziału w obiegu naukowym i kulturalnym, a także poinformowaniu o konkretnych – realizowanych w ramach projektu – przedsięwzięciach mających na celu poprawienie warunków przechowywania zbiorów i ich udostępnienie (modernizacja i wyposażenie lokali, zabezpieczenie zbiorów, ich opracowanie i ewidencja, a także digitalizacja zagrożonych zniszczeniem zasobów i konserwacja najcenniejszych z obiektów).